Użański Park Narodowy

Co można zwiedzić

• 

  Miejsce upadku meteorytu

  9 czerwca 1866 roku w miejscowości Kniahinya rejonu wełykoberezniańskoho na Zakarpaciu spadł meteoryt (11,5 kamienny, chondryt zwyczajny), który otrzymał imię „Kniahinya”. Ten meteoryt nie doleciał do naszej planety rozsypując się na drobne kawałeczki po całej ziemi. Zebrano ponad tysiąc odłamków tego meteorytu, ogólna masa znaleziska to w prawie 500 kg. Większość tych odłamków znajduje się w muzeach na całym świecie. Największy odłamek ważący 279 kg znaleziono w uroczysku Czarne Młaki, do którego obecnie prowadzi trasa turystyczna. Największy odłamek meteorytu znajduje się w Wiedniu (History Museum in Vienna).

• 

  Drzewa-pomniki

  Dąb „Dziadek” i dąb „Czempion” we wsi Stużycia przyciągają turystów. Są to najstarsze dęby na terytorium Ukrainy. Średnica dęba „Czempion” wynosi 9,6 m, wysokość - 25 m a jego wiek naukowcy oceniają na 1300 lat.

• 

  Drewniane obiekty architektury sakralnej

  Zabytkowe obiekty Zakarpacia – drewniane cerkwie w stylu bojkowskim i łemkowskim, zbudowane ХVІІ – ХVIII w. Są to: cerkiew p.w. Pokrowy Przenajświętszej Bogurodzicy (1645 r.) w miejscowości Kostryno, p.w. Św. Iwana Predteczi (1679r.) we wsi Suchyi, cerkiew p.w. Św. Michała Archanioła (1745r.) w Użoku, p.w. Św. Wasyla Wielkieho (1703 r.) w Soli, p.w. Mykoły Cudotwórcy (1655 r.) w Husnym, p.w. Św. Michała Archanioła (1700 r.) we wsi Wyszka a także cerkiew we wsi Domaszyno wybudowana w XVIII w. w stylu zakarpackich drewnianych świątyń z elementami baroku.

• 

  Przełęcz Użocka

  Rozmieszczona na granicy Galicji i Zakarpacia na wysokości 852 m n.p. m., na wododziale basenów Wisły, Dunaju i Dniestru, w pobliżu granicy z Polską. Stąd otwiera się niezrównana panorama połoniny Rawka, 1269 m (Wschodnie Beskidy) i góry Ostra, 1408 m (Połonine Karpaty). Przełęcz Użocka jest ważną magistralą nie tylko dla samochodowego, ale i dla kolejowego transportu. Tu wybudowano 14 pociągowych tuneli.

Jak dojechać

Ciekawostki

• Największy meteoryt w Europie

  9 czerwca 1866 roku spadł meteoryt „Knyahinya”. Kulę ognia dostrzeżono w północnych Węgrzech nad miastem Liptovský Mikuláš, mijając miasta Saris, Zemplin i Preszow (Słowacja) lecąc około 220 km na wschód wybuchła nad miejscowością Knyahinya tworząc czarne chmury. Następnie pośród hałasu spadł deszcz kamieni. Chmura zszarzała i przemieszczając się na południe została rozproszona przez wiatr. Około 1200 kamieni spadło na obszar 7×4 km w pobliżu miejscowości: Zboj (obecnie Słowacja), Nova Stuzhitsya, Knyahinya i Strychava (obecnie Ukraina), nikt nie został ranny. Największy odłamek został znaleziony w odległości 8 km od wsi Knyahinya na stoku góry Stinka (1078 m n.p.m.) na polanie Czarna Młaka (700-800 m. n.p.m.).
  
  Znalazł ją mieszkaniec wsi Wasyl Krywiyanyk. O tym znalezisku dowiedział się leśniczy z Wielkieho Berezneho Anton Pokorny, który odkupił od wieśniaka za parę wołów odkupił od wieśniaka ten kawałek a potem odsprzedał z zyskiem dla Muzeum Historii Naturalnej w Wiedniu, okaz do tej pory można podziwiać w tym że Muzeum.
  
  Upadek meteorytu często jest opisywany w przewodnikach turystycznych a miejsce jego upadku należy do terenów Użańskiego Parku Narodowego. W 2007 roku to historyczne miejsce weszło do rankingu „7 cudów Zakarpacia”. W 1892 roku w okolicach upadku największego w Europie meteorytu „Knyahinya” przebywał znany pisarz z Francji Jules Verne.

  1. Rozwinąć
  2. Zwinąć

• Krasowe jaskinie

  Krasowe jaskinie w pobliżu wsi Knyahinya utworzone w skutek powolnej pracy wód gruntowych i podziemnych. Całkowita powierzchnia jaskini to 1,5 ha.
  Jaskinie krasowe powstają i rozwijają się wzdłuż szczelin pionowych i poziomych oraz w miejscu stykania się skał o różnej przepuszczalności dzięki rozpuszczającej działalności wody płynącej pod powierzchnią ziemi. Woda opadowa krążąca pod ziemią wskutek stałego rozpuszczania skał coraz bardziej rozszerza główne szczeliny, do których prowadzi niezliczona ilość drobnych, podrzędnych szczelin. Rozmiary rozpuszczania są największe w miejscach przecinania się szczelin oraz w odcinkach o większym stopniu rozpuszczalności skały. W tych miejscach powstają pieczary o zróżnicowanych wielkościach, które są połączone ze sobą wąskimi korytarzami założonymi na bazie pojedynczych szczelin. Często tworzą one całe olbrzymie systemy jaskiniowe. Przebieg jaskiń w rzucie poziomym jest przeważnie bardzo kręty i nawiązuje do kierunku spękań. W przekroju pionowym zaznacza się często piętrowość, a więc pieczary i korytarze znajdują się na różnej wysokości. W rozwoju jaskiń bierze udział woda nie tylko przeciekająca, lecz również płynąca w postaci potoków i rzek podziemnych. Woda nie tylko rozmywa i rozpuszcza skały wapienne, lecz również intensywnie je żłobi. Powstaje sieć korytarzy, pięknych podziemnych grodów pałacowych.

  1. Rozwinąć
  2. Zwinąć

Edukacja ekologiczno-przyrodnicza

Działalność ekologiczno-przyrodnicza na terenie Użańskiego Parku Narodowego jest prowadzona zgodnie z rozporządzeniem „O działalności ekologiczno oświatowej na terenie rezerwatów przyrody i parków narodowych Ukrainy”.

Jej główne założenia to:
- przygotowanie na bazie Użańskiego Parku Narodowego centrów kształcenia kadry prowadzącej zajęcia w dziedzinie ekologii;
- promowanie ekologii;
- współpraca z podmiotami zajmującymi się ochroną przyrody, ekologią w tym z wyższymi uczelniami;
- współpraca z administracją państwową, organizacjami pozarządowymi w kraju i za granicą;
- utworzenie Muzeum Przyrodniczego;
- organizacja masowych imprez polegających na edukacji przyrodniczo-ekologicznej.

Użański Park Narodowy prowadzi działalność edukacyjną skierowaną na ekologię, turystykę, opracowuje ścieżki edukacyjne oraz prowadzi zajęcia edukacyjne na terenie miejscowych szkół.

Podniesienie świadomości ekologicznej wśród ludności miejscowej a także turystów przebywających na terenie Parku jest realizowane poprzez środki informacji masowej, wydawnictwa promocyjno-edukacyjne.

Dyrekcja Parku prowadzi prace skierowane na rozwój ruchu turystycznego na podległym im terenie. W tym celu wyodrębniono miejsca dla wypoczynku i rekreacji, rozpracowano 17 tras turystycznych, poszerzono ofertę usług rekreacyjnych. Regularnie na terenie szkół są przeprowadzone zajęcia edukacyjno-wychowawcze skierowane na podniesienie wśród uczniów, świadomości edukacyjnej. Również UPN aktywnie uczestniczy w Targach Ekologii.