Nadsański Regionalny Park Krajobrazowy
NRPK stanowi część składową pierwszego w świecie trójstronnego Rezerwatu Biosfery „Karpaty Wschodnie”. Graniczy z innym ukraińskim obszarem chronionym - Użańskim Narodowym Parkiem Przyrodniczym położonym w województwie zakarpackim jak też z dwoma sąsiadującymi obszarami chronionymi położonymi na drugim brzegu rzeki - Bieszczadzkim Parkiem Narodowym i Parkiem Krajobrazowym Doliny Sanu w Polsce.
Nazwa parku odzwierciedla jego położenie wzdłuż rzeki San na jego odcinku stanowiącym granicę państwową pomiędzy Ukrainą a Polską (a obecnie również zewnętrzną granicę Unii Europejskiej). Dwie doliny znajdujące się w parku różnią się znacznie od siebie. Odległa i niedostępna dolina rzeki San pozostaje niemal niezamieszkana, podczas gdy druga, gęsto zaludniona, rozkwita bogactwem dziedzictwa kulturowego i tradycyjnych form użytkowania gruntów.
Liczba mieszkańców NRPK sięga 9 tys. osób zamieszkujących 8 wiosek, w których znaleźć można liczne obiekty dziedzictwa kulturowego i historycznego. Lasy i tereny zakrzaczone stanowią około 51,6% powierzchni parku a grunty rolne aż 42,9%. Pięć rezerwatów przyrody chroniących zbliżone do pierwotnych drzewostany bukowe, jodłowo-bukowe oraz olszy zielonej składają się na strefę centralną Rezerwatu Biosfery w NRPK.
Co można zwiedzić
Flora
Uroczysko Buczok
Bojkowskie cerkwie i historyczne miejsca
-
Fauna
Świat zwierząt na terenie NRPK nie jest zbyt urozmaicony. Można tu zobaczyć rozpowszechnione okazy dzika, sarny europejskiej, jelenia. Z gadów jest salamandra plamista, wąż wodny, zaskroniec. Z ptaków i można zaobserwować sowy, biały i bocian czarny i inne.
-
Flora
Ponad 30 gatunków roślin rosnących na terenie Parku wpisano do Czerwonej Księgi Ukrainy: niektóry gatunki roślinności i ich matecznika a także siedliska zwierząt znajdują się również pod ochroną zgodnie z Dyrektywą UE.
-
Uroczysko Buczok
W uroczysku Buczok na stoku góry Wernik odkryto unikalne dla terenu parku stanowisko olszy zielonej, które ma być uznane za pomnik przyrody.
-
Bojkowskie cerkwie i historyczne miejsca
Sokoliky - jedno z najpiękniejszych i mało znanych zakątków ukraińskich Karpat, gdzie stoi murowany kościół z zardzewiałą kopułą. Warto również zobaczyć: Szanrowiec, Górna Jabłonka, góry Boberka Horisznia , Boberka, Horny i Niżny Turiw.
Jak dojechać
Mapa trasy ze Lwowa
NRPK
ul. .Lisowa 1
m. Borynia
powiat Turka
ob. Lwowski
82547
Ukraina
Gdzie się zatrzymać
-
«Sobień»
Hotelowo-rekreacyjny kompleks „Sobień” znajduje się w Rozłuczu, wśród gór, na wysokości 590 m p.p.m. , 120 km od Lwowa I 12 km od stolicy Bojków - miasta Turka.
Dokładniej -
«TAOR-Karpaty»
Hotelowo-rekreacyjny kompleks „TAOR-Karpaty” znajduje się w samym sercu ukraińskich Karpat, gdzie czyste górskie powietrze uzupełniane jest źródłami wody mineralnej i balneologicznej uzdrowiska Schidnycya . Proponujemy wypoczynek na każdą kieszeń i zapotrzebowanie: romantyczny, leczniczy, rodzinny.
Dokładniej -
«Bojkiwczanka»
Kompleks Wypoczynkowy „Bojkiwczanka” ulokowany pomiędzy m. Rozłucz a Jasienica Zamkowa, 50 m od drogi asfaltowej i 100 m od wyciągu narciarskiego. Przebywając w tym miejscu można dobrze wypocząć zbierając grzyby i jagody. Niedaleko jest do dwóch źródeł wody mineralnej „Truskawiecka” i „Żelazna”.
Dokładniej -
«Lilia»
Osrodek wypoczynkowy "Lilia" - przyjemny i przytulny odpoczynek w wiosce Krywka Turkowskiego rejonu, znanej drewnianym kościołem św. Mikołaja. 1761 roku, który dał początek Muzeum narodowej architektury i bytu we Lwowie.
Dokładniej -
«Jana»
Sadyba "Jana" - odpoczynek we wsi Górne Wysockie, na wysokości 632 m n.p. m., 30 km od Turki, obok sadyby płynie rzeczka Stryj.
Dokładniej
Ciekawostki
-
Przydatna informacja
Pole namiotowe znajduje się w okolicy nieistniejącej wioski Beniowa (chutor Liski). Baza wypoczynkowa i rekreacyjna znajduje się w okolicach wsi Borynia, Sianki, Szandrowce i Liski. Z uwagi na fakt, że teren ten leży w paśmie przygranicznym, turyści są zobowiązani nosić przy sobie dowód tożsamości. Dla dużego ruchu turystycznego, grup zorganizowanych należy uzyskać pozwolenie na przebywanie na tym terenie. Należy o taki dokument zwrócić się do Placówki Straży Granicznej Ukrainy, najbliższa znajduje się w m. Turka.
Bankomaty dostępne w m. Turka i Borynia. Operator komórkowy: UMSМТС та UA Kyivstar, w okolicy Sianek można złapać polską sieć. W każdej miejscowości jest sklep spożywczy, czasami restauracja i poczta. Apteka jest w Boberce, Szandrowce, Górnej i Dolnej Jabłonce, Dolnym Turowie i Siankach.
Połączenia transportowe:
Autobusem praktycznie do każdej miejscowości za wyjątkiem Górnego Turowa;
Pociągiem od stacji Lwów- Sianki -Użhorod.
Jadąc swoim samochodem należy pamiętać, że drogi w tej części Ukrainy w złym stanie technicznym, odpowiednik samochodem będzie Jeep lub samochód tereny z wysokim zawieszeniem. CPN znajdują się przy głównych magistralach od Turki w kierunku do Użhorodu.- Rozwinąć
- Zwinąć
-
Dziedzictwo historyczne
Na terytorium parku zachowało się wiele zabytków kultury materialnej, przeważnie Kościoły greckokatolickie i dzwonnice – kościoły we wsiach Werhnia Jabluńka (Katedra Najświętszej Maryi Panny, 1788 p.), Nyżnia Jabluńka (Przemienienia Pańskiego, 1820 p.), Werhnij Turiw (Św. Pantaleona, 1890 p.), Boberka (Wniebowstąpienia Pańskiego, 1913 r. i Św. arch. Mychajła, 1914), Nyżnij Turiw (Zaśnięcia Marii Panny. 1914 p.), Dnistryk Dubowyj (Katedra Najświętszej Maryi Panny/ Najświętszego Serca Pana Jezusa, 1920 p.), gdzie przed ten czas zachowują się unikalne ikony Rybotyckiej szkoły i liturgiczne księgi z starych, już z nieistniejących, drewnianych bojkiwskych cerkwi, zbudowanych w XVI - XVIII wieku, jak na terytorium współczesnych, tak i już nieistniejących wsi.
Dwie stare cerkwie bojkowskiego typu, zbudowane w wiosce Sianki w 1645 r. i 1703 r., były sprzedane w wioskę Kostryno (1703 r.) i wioskę Sil (1831 r.) na Zakarpaciu, gdzie zachowały się dotychczas (teraz to jest terytorium Użańskiego Parku Narodowego).
W wioskach, znajdujących się na terytorium parku, zachowała się tradycyjna drewniana bojkowska zabudowa - jednorzędowe podwórza ("długa" chata), które jednoczą kompleks budynku i stajni. Jedna z takich sadyb z w. Szandrowiec, zbudowana w 1909 p., z inicjatywy metropolity Andrzeja Szeptyckiego, w latach 30-stych ostatniego stulecia była przewieziona do Muzeum ludowej architektury i bytu we Lwowie.- Rozwinąć
- Zwinąć
Edukacja ekologiczno-przyrodnicza
W miejscowościach na terenie Parku ustawiono tablicy drogowe w dwóch językach. Wydano informator o Nadsańskim Regionalnym Parku Krajobrazowym (NRPK) w wersji ukraińskiej, polskiej, słowackiej. Oznakowano szlak „Od źródeł Dniestru do Sanu”. Współpracownikami Parku zostały opracowane foldery „Nadsański Regionalny Park Krajobrazowy” oraz ścieżka dydaktyczna „Śladami nieistniejących wsi - Dydiowa”, która zaczyna się we wsi Boberka. Szlak został oznakowany i umieszczono tam 6 tablic informacyjnych. Naukowcy Instytutu Ekologii Karpat i Państwowego Przyrodniczego Muzeum opracowali mapy stanowisk roślinności, dzikich zwierząt i owadów żyjących na terenie Parku.
Wydano broszury „rzadkie okazy roślin i zwierząt na terenie Nadsańskiego Parku Krajobrazowego. Utworzono ścieżkę edukacyjną „Od źródeł Dniestru do Sanu”. Na całej trasie ustawiono 11 tablic informacyjnych, oprócz tego szkoły na terenie Parku otrzymały tablice naścienne z informacją o przyrodzie, pomnikach kultury i dziedzictwa narodowego Nadsannia, tablicy opracowano Instytutem Ekologii Karpat Ukrainy.
Dyrekcja Parku organizuje konkursy dla dzieci skierowane na promocję Parku i przyległych mu terenów.
Wideo
Przydatne kontakty
-
NRPK
Miroslaw Senkіv
(dyrektor)
(03269) 34011
rlpnadsyansky.org.ua/
-
Przewodnik
Petro Zborowski
(095) 1502338
Stepan Mychajłyk
(098) 8733396
Jarosław Tyryk
(096) 4657524
-
Szpital
Szpital ambulatoryjnу w Górnej Jabłonce
(03269) 38745
-
Milicja
Górna Jabłonka
(03269) 38745
Dolna Jabłonka
(03269) 39719
Sianki
(03269) 33667
Placówka Straży Granicznej
(03269) 38522
(03269) 41245